احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
644
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
4 - آن را با بسفايج از هركدام نيم مثقال مخلوط نموده و پس از جوشاندن آب صافكردهء آن را بنوشيد برودت و سردى معده را بر طرف مىسازد . 5 - آن را با افسنطين مخلوط نموده دم كنيد و آب صافكردهء آن را با عسل شيرين نموده بنوشيد . مقوى معده و اشتهاآور است . 6 - دود آن در موقع سوختن براى رفع التهاب مفيد است . 7 - اگر با آب برگ گشنيز تازه به چشم ماليده شود . براى رفع قرمزى چشم و خشك كردن رطوبتها تقويت بينايى و رويانيدن مژهها مفيد است . 8 - آن را به صورت گرد درآوريد و روى جراحتها بپاشيد . اثر درمانكننده دارد . 9 - نشستن در آب دمكردهء آن و گذاردن شياف آن در مهبل براى بازشدن عادت ماهيانه نافع است . تذكر : براى كليه مضر است . مصلح آن : كتيرا مىباشد . سنبل ختايى نامهاى ديگر : آنژليك - حشيشة الملائك . Angelica - Anglique مشخصات : گياهى است از خانوادهء Umbelliferae ، علفى دوساله بلند كه ارتفاع آن متجاوز از يك متر و معطر . برگهايش داراى بريدگى و تقسيمبندى شده كه هريك از تقسيمات برگ نوكتيز دانه دارند . ساقهء آن شياردار و استوانهاى به رنگ سبز مايل به قرمز و گلهايش سفيد به صورت چتر در انتهاى شاخهء گلدهنده ظاهر مىشود . اين گياه در مناطق شمالى اروپا ، شبه جزيرهء اسكانديناوى و كوهستانهاى مركزى اروپا تا روسيهء ميانه انتشار دارد ، در هندوستان و نيز در كشمير مىرويد . ريشهء سنبل ختايى تركيب شيميايى : چند فنل - آنژليسين - برگاپتن - كزانتوتوكسين - اسانس روغنى فرّار